Zanim rozpoczniesz działalność gospodarczą, musisz udać się do następujących urzędów:

Urząd gminy lub Krajowy Rejestr Sądowy

Przed rozpoczęciem działalności gospodarczej należy ją zgłosić w urzędzie gminy lub Krajowym Rejestrze Sądowym, w zależności od wybranej formy prawnej. Ci, którzy chcą samodzielnie rozpocząć działalność gospodarczą albo zostać wspólnikiem w spółce cywilnej, zgłaszają to w gminie, w pozostałych przypadkach ­ spółka osobowa, kapitałowa, spółdzielcza itd. ­ w Krajowym Rejestrze Sądowym. W zgłoszeniu należy podać podstawowe dane osobowe oraz informację o przedsięwzięciu czyli m.in.: nazwę firmy, siedzibę, przedmiot wykonywanej działalności (w miarę szeroko, ponieważ w przypadku chęci poszerzenia dotychczasowego zakresu działalności, za każdy dodatkowy wpis należy dokonać wpłaty) oraz datę rozpoczęcia (należy wziąć pod uwagę czas oczekiwania na wpis do ewidencji i na załatwienie wszystkich spraw w urzędach). Konieczne będzie również posiadanie tytułu prawnego do lokalu, w którym zamierzamy prowadzić firmę. Dokument składamy na miejscu, uiszczając opłatę w wysokości 100 zł - w urzędzie gminy (dla osoby bezrobotnej ta usługa jest darmowa), z kolei pierwszy wpis w sądowym rejestrze kosztuje aż 1000 zł, następne ­ 400 zł każdy. Po około 2 ­ 3 tygodniach należy zgłosić się po dokument wpisu naszej firmy do ewidencji działalności gospodarczej. Dokument ten otrzymuje także urząd skarbowy, ZUS i urząd statystyczny. Potrzebny dokument: dowód osobisty.

Urząd skarbowy

Każdy przedsiębiorca jest zobowiązany w ciągu 7 dni od rozpoczęcia działalności zgłosić ten fakt do urzędu skarbowego. Jeśli przedsiębiorca nie ma numeru NIP, musi wystąpić o jego nadanie, a jeśli chce być podatnikiem płatnikiem VAT ­ zarejestrować się dla celów tego podatku. Osoba fizyczna, która posiada już swój NIP, rozpoczynając indywidualną działalność gospodarczą, nie musi występować o jego nadanie odrębnie dla swojej firmy. Jako przedsiębiorca ma obowiązek używać dotychczasowego numeru. Musi jednak zaktualizować dane, zgłaszając fakt rozpoczęcie działalności gospodarczej. Każdy przedsiębiorca, jako podatnik VAT (nawet jeśli korzysta ze zwolnienia z tego podatku), powinien złożysz zgłoszenie identyfikacyjne przed dokonaniem pierwszej czynności podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem, czyli zanim rozpocznie sprzedaż towarów czy świadczenie usług.

Urząd statystyczny

W ciągu 14 dni od dokonania wpisu do ewidencji należy udać się do właściwego ze względu na siedzibę wojewódzkiego oddziału urzędu statystycznego. Na miejscu należy wypełnić wniosek RG-1 o wydanie numeru REGON, w którym należy wpisać:

- nazwę firmy,

- dane teleadresowe (adres, telefon)

- formę prawno-organizacyjną (osoba fizyczna, spółka cywilna, spółka jawna, sp. komandytowa, sp. z o.o., S.A.),

- stan aktywności prawnej i ekonomicznej,

- rodzaj przeważającej działalności ­ należy podać rodzaj działalności, a urzędnik wpisze odpowiedni kod,

W wyniku wpisu do rejestru otrzymasz zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym REGON i masz obowiązek posługiwania się tym zaświadczeniem. Okres oczekiwania od złożenia wniosku wynosi 2 tygodnie. Operacja ta jest bezpłatna. Potrzebne dokumenty: dowód osobisty, ksero Wpisu do Ewidencji, oryginał do wglądu.

ZUS

Kolejnym etapem jest zgłoszeniem siebie do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Ewentualnych pracowników i osoby współpracujące należy zgłosić do ubezpieczenia w 7 dni od przyjęcia do pracy lub rozpoczęcia współpracy. Aby zgłosić firmę musimy wypełnić formularz ZFA (zgłoszenie płatnika składek ­ osoby fizycznej). W przypadku, gdy prowadzimy firmy jest naszym jedynym zajęciem i jedynym miejscem zatrudnienia dla naszych pracowników, wówczas dla każdego z osobna wypełniamy formularz ZUA (zgłoszenie do ubezpieczenia osoby ubezpieczonej). Jeśli my albo pracownicy mamy pełnoetatową pracę płatną powyżej minimalnej pensji krajowej, wówczas te osoby należy zgłosić tylko do ubezpieczenia zdrowotnego na formularzu ZZA. W przypadku ZUS-u musimy co miesiąc opłacać składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe (opcjonalnie), wypadkowe oraz zdrowotne. Kwoty składek stanowią procent dochodów, ale deklarowany dochód nie może mniejszy niż 60 procent średniego wynagrodzenia w kraju (tę kwotę podaje GUS).
Potrzebne dokumenty: pełne dane firmy, właściciela, osób współpracujących, pracowników, REGON firmy, numer wpisu do ewidencji i nazwę organu prowadzącego rejestr, numer rachunku bankowego firmy, numery NIP wszystkich osób.

Pieczątka

Jest niezbędna na wszelkich dokumentach wystawianych przez Twoją firmę. Dobrze gdy oprócz podstawowych danych zawiera również NIP i REGON.
 

Konto w banku

Rozpoczęcie działalności gospodarczej wymaga posiadania rachunku bankowego. Potrzebne dokumenty w banku: dowód osobisty, ksero Wpisu do Ewidencji i oryginał do wglądu, ksero dokumentu nadania numeru REGON i oryginał do wglądu, pieczątka.

Proces zakładania własnej działalności gospodarczej przedstawia poniższy diagram:

Koncesja

Pewne rodzaje działalności gospodarczej wymagają posiadania koncesji, czyli zezwolenia władz administracyjnych na prowadzenie firmy. Uzyskania koncesji wymaga obecnie wyłącznie podjęcie działalności gospodarczej w zakresie:

- poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin, wydobywania kopalin ze złóż, bezzbiornikowego magazynowania substancji oraz składowania odpadów,

- wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym,

- wytwarzania, przetwarzania, magazynowania, przesyłania, dystrybucji i obrotu paliwami i energią,

- ochrony osób i mienia,- transportu lotniczego oraz wykonywania innych usług lotniczych,

- budowy i eksploatacji autostrad płatnych,

- zarządzania liniami kolejowymi oraz wykonywania przewozów kolejowych,- rozpowszechniania programów radiowych i telewizyjnych.

Występować o udzielenie koncesji mogą wszyscy przedsiębiorcy na jednakowych zasadach.

Wniosek o udzielenie koncesji powinien zawierać:- oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres. Organ koncesyjny może odmówić udzielenia koncesji lub ograniczyć jej zakres w stosunku do wniosku o udzielenie koncesji:

O udzielenie koncesji może ubiegać się podmiot, który działalności gospodarczej jeszcze nie podjął, jeżeli zamierza ją podjąć po uzyskaniu koncesji. Organ koncesyjny może w takim przypadku wydać promesę (przyrzeczenie wydania) koncesji. Okres ważności promesy nie może być krótszy niż 6 miesięcy.
 

Formy zatrudnienia

Najczęściej stosowaną podstawą nawiązania stosunku pracy jest umowa o pracę. Kodeks wyróżnia jedną umowę bezterminową ­ na czas nieokreślony, oraz trzy umowy terminowe ­ na czas próbny, na czas wykonywania określonej pracy i na czas określony. Teraz jednak coraz powszechniejszą formą świadczenia pracy stają się tzw. umowy cywilnoprawne, np. umowa o dzieło lub umowa ­ zlecenie. Osoby zatrudnione na tej podstawie nie są jednak pracownikami w rozumieniu kodeksu pracy i nie korzystają z określonych w nim gwarancji (np. urlopów). Mogą je jednak otrzymać, jeśli zgodzi się na nie zleceniodawca i zapisze w umowie.

- Umowa na okres próbny może poprzedzać każdą umowę o pracę, ale nie może trwać dłużej niż trzy miesiące i nie może być powtórzona.

- Umowa na czas wykonywania określonej pracy nie musi zawierać terminu, gdyż trudno precyzyjnie określić, kiedy pracownik zakończy pracę, bo zależy to od jego możliwości i umiejętności oraz zdolności organizacyjnych pracodawcy.

- Umowa na okres określony może być określona bezpośrednio, np. sześć czy dziewięć miesięcy, ale również pośrednio, czyli do czasu, gdy z długotrwałej usprawiedliwionej nieobecności wróci inny pracownik, np. z urlopu wychowawczego.

Podstawą umów cywilnoprawnych jest kodeks cywilny, a nie kodeks pracy. Kodeks ten określa, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się wykonać określoną czynność na rzecz zleceniodawcy, ale nie wynika z niego, że będzie to czynność odpłatna. Z kolei w umowie o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się wykonać dzieło, a zamawiający zapłacić mu za nie. Wykonawca rozliczany jest więc z rezultatu swojej pracy i dotyczy ona konkretnie oznaczonego zadania. Zazwyczaj umowa taka dotyczy jednorazowej, a nie powtarzanej czynności.